Zespół Rekonstrukcji Zmian Środowiska

...wszystko, co dzieje się dzisiaj jest rezultatem tego, co wydarzyło się wczoraj.

21.09.2022

W dniach 14-16 września w Rucianej-Nidzie odbyła się konferencja „Naturalne i antropogeniczne przemiany jezior i zbiorników wodnych”. Jednocześnie na tym spotkaniu świętowana była 20 rocznica powołania Polskiego Towarzystwa Limnologicznego. W konferencji uczestniczył Wojciech Tylmann, który zaprezentował referat dotyczący wieloletniego monitoringu Jeziora Żabińskiego.

Wojciech Tylmann, Maurycy Żarczyński, Alicja Bonk, Dariusz Borowiak, Paulina Głowacka, Martin Grosjean, Kamil Nowiński, Agnieszka Szczerba, Paul Zander – Wpływ warunków meteorologicznych na formowanie się osadów warwowych w północnej Polsce: dekada obserwacji limnologicznych Jeziora Żabińskiego.

10.09.2022

W dniach 07-10 sierpnia w Berlinie odbył się 36th Congress of the International Society of Limnology. Jednocześnie na tym spotkaniu świętowane były setne urodziny SIL! Agnieszka Szczerba i Guillermo de Mendoza mieli okazję uczestniczyć w tym wyjątkowym wydarzeniu. Agnieszka zaprezentowała dwa postery dotyczące prowadzonych przez nas badań:

Agnieszka Szczerba, Sergi Pla-Rabes, Maurycy Żarczyński, Wojciech Tylmann – Do chrysophyte cysts reflect the changes in meteorological conditions? A case study from northeastern Poland.

Agnieszka Szczerba, Monika Rzodkiewicz, Wojciech Tylmann – Effects of changes in meteorological/environmental conditions on diatom deposition and taxonomic structure in lakes Łazduny and Rzęśniki, northeast Poland.

Nie zabrakło również czasu na zwiedzanie Berlina oraz spróbowanie słynnej currywurst!

04.09.2022

W dniu 29 sierpnia dr Ladislav Hamerlík z Uniwersytetu Mateja Bela w Bańskiej Bystrzycy (Słowacja) zaprezentował na zebraniu naszego Zespołu zagadnienia związane z wykorzystaniem larw muchówek (chironomidów) w słowackiej paleolimnologii. Prezentacja pt. „From chironomids to (not only) alpine lakes” dotyczyła rekonstrukcji zmian środowiska w holocenie i antropocenie, oraz współczesnego monitoringu jezior karpackich.

09.08.2022

Na naszym kanale youtube zamieściliśmy właśnie krótki filmik prezentujący naszą wyprawę do Gruzji, która odbyła się późnym latem 2021 roku. Miłego oglądania!

Expedition Georgia 2021. Coring Lake Kelitsadi

31.07.2022

Podczas weekend świętowaliśmy szóstą rocznicę powstania naszej grupy! Jako grupa jeziornych piratów udaliśmy się na Pojezierze Kaszubskie, gdzie cieszyliśmy się wspaniałą pogodą, grillem i wędzonym pstrągiem. Próbowaliśmy słuchać szant, ale rock ‚n’ roll jak zwykle zwyciężył.

27.06.2022

Nowy artykuł podsumowujący nasze wieloletnie (2012-2019) badania współczesnych procesów w Jeziorze Żabińskim został właśnie opublikowany w STOTEN. Głównym celem badań było zrozumienie procesów formowania warw w tym jeziorze, w szczególności znalezienie zapisu warunków meteorologicznych w warwach. Porównaliśmy dane meteorologiczne, wyniki pomiarów parametrów fizykochemicznych wody oraz współczesnej sedymentacji osadów z analizami μXRF oraz obrazowania hiperspektralnego wysokiej rozdzielczości rdzenia osadów obejmującego ten sam zakres czasowy. Na ten podstawie przedstawiamy interesujące zależności pomiędzy temperaturą powietrza a formowaniem lamin kalcytowych, intensywnością mieszania wody a wielkością kryształów kalcytu, a także pomiędzy okresami pełnego wymieszania wody w jeziorze a depozycją manganu (Mn) w osadach. Miłego czytania!

Żarczyński M., Zander P., Grosjean M., Tylmann W. 2022. Linking the formation of varves in a eutrophic temperate lake to meteorological conditions and water column dynamics. Science of the Total Environment, 842, 156787. DOI 10.1016/j.scitotenv.2022.156787. LINK

01.06.2022

W dniach 23-27 maja odbyło się w Wiedniu EGU General Assembly 2022. Wśród ponad 7000 uczestników na miejscu ECRLab był reprezentowany przez Alicję Bonk, Agnieszkę Szczerbę i Wojciecha Tylmanna. Zaprezentowaliśmy dwa wystąpienia przedstawiające najnowsze wyniki naszych badań:

Alicja Bonk, Claire Belcher, Wojciech Tylmann – Is charcoal reflectance a palaeofire intensity proxy?

Agnieszka Szczerba, Sergi Pla-Rabes, Maurycy Żarczyński, Wojciech Tylmann – Chrysophyte cysts reflect seasonal meteorological and limnological conditions: Evidence from sediment trap study in northeast Poland.

Poza tym dobrze bawiliśmy się w pięknym Wiedniu!

18.05.2022

W dniach 16-20 maja 2022 w Agadirze odbyła się konferencja on-line PAGES 6th Open Science Meeting. Tematem przewodnim była „nauka płynąca z przeszłości dla zrównoważonej przyszłości” („Learning from the past for a sustainable future”). Ala Bonk przedstawiła ePoster o tytule “Ecological responses to environmental changes revealed from a varved sequence of Lake Lubińskie (western Poland)” dotyczący jej aktualnych badań. Natomiast Paul Zander (Uniwersytet w Bernie) przedstawił wyniki naszych wspólnych badań na temat “Holocene spring and summer temperature variability inferred from Ca/Ti ratios, Lake Żabińskie, Poland”.

23.04.2022

W ramach realizacji projektu NCN „Eutrofizacja, zmiany reżimu mieszania i anoksja: reakcje warwowego Jeziora Gorzyńskiego (Polska NW) na zmienność klimatu i wpływ człowieka w holocenie” w dniach 28-30.03.2022 odwiedziliśmy laboratoria Geopolar na Uniwersytecie w Bremie. Celem naszej wizyty było otworzenie i skorelowanie rdzeni pobranych w 2020 roku z Jeziora Gorzyńskiego. Rdzenie zostały także poddane skanowaniu XRF, dzięki któremu możliwa będzie analiza składu chemicznego osadów.

12.04.2022

W dniach 28.03-01.04 w Bad Belzig (Niemcy) odbyła się konferencja “Fire impacts at the Earth surface across space and time: perspectives for future fire management”. Konferencja miała charakter spotkania opartego na dyskusji, aby ułatwić transfer wiedzy między dyscyplinami nauki o pożarach oraz zidentyfikować potrzeby badawcze wspierające zarządzanie pożarami w przyszłości.

W trakcie spotkania Ala Bonk przedstawiła poster wraz z krótką prezentacją:
Alicja Bonk, Michał Słowiński, Maurycy Żarczyński, Piotr Oliński, Mirosława Kupryjanowicz, Magdalena Fiłoc, Wojciech Tylmann
Human activity as the main driver of forest fires in northeast Poland over the last 1,750 years.


Zdjęcie Michael Foerster

10.04.2022

W dniach 21-22 marca odbyła się w Gliwicach XII Sesja Paleolimnologiczna organizowana przez Instytut Fizyki Politechniki Śląskiej oraz Polskie Towarzystwo Limnologiczne. Tym razem tematem przewodnim sesji były analizy wielowskaźnikowe w paleorekonstrukcjach. Nasz zespół zaprezentował dwa referaty i dwa postery dotyczące aktualnie realizowanych badań.

Referaty:
Alicja Bonk, Michał Słowiński, Maurycy Żarczyński, Piotr Oliński, Mirosława Kupryjanowicz, Magdalena Fiłoc, Wojciech Tylmann
Historia pożarów (wildfires) w północno-wschodniej Polsce i ich wpływ na funkcjonowanie jeziora Jaczno

Natalia Piotrowska, Alicja Bonk, Wojciech Tylmann, Maurycy Żarczyński, Dirk Enters
Chronologia osadów Jeziora Lubińskiego

Postery:
Maria Kril, Krzysztof Pleskot, Karina Apolinarska, Aleksandra Pełechata, Małgorzata Szymczak-Żyła, Piotr Kołaczek, Monika Rzodkiewicz, Izabela Zawiska, Wojciech Tylmann
Zmiany eutrofizacji i reżimu mieszania wód Jeziora Gorzyńskiego (Polska NW) w holocenie:
założenia projektu badawczego

Agnieszka Szczerba, Monika Rzodkiewicz, Wojciech Tylmann
Czy pogoda jest ważna dla okrzemek? Krótkookresowe uwarunkowania zmienności zbiorowisk okrzemek w jeziorach Łazduny i Rzęśniki

07.03.2022

W najnowszym artykule opublikowanym w Water przedstawione są wyzwania związane z interpretacją danych geochemicznych pozyskanych różnymi technikami (XRF-CS i FPXRF oraz ICP-OES) oraz rekonstrukcją zmian środowiskowych w krasowym jeziorze Ighiel (Rumunia). Porównanie technik bazuje na zestawie pierwiastków (Ti, K, Fe, Ca) szeroko stosowanych w rekonstrukcjach opartych na osadach jeziornych. Badania wskazują szereg rozbieżności między stosowanymi podejściami wskazując, że połączenie ilościowych i jakościowych metod geochemicznych byłoby najwłaściwszym podejściem do wiarygodnego pozyskiwania danych i interpretacji paleośrodowiskowej osadów jeziornych.

Haliuc A., Bonk A., Longman J., Hutchinson S.M., Zak M., Veres D. 2022. Challenges in Interpreting Geochemical Data: An Appraisal of Analytical Techniques Applied to a Karstic Lake Sediment Record. Water, 14 (5), 806. DOI 10.3390/w14050806. LINK

26.02.2022

Nowe wyniki badań dotyczących powiązań pomiędzy zmianami klimatu, pokryciem terenu, pożarami i działalnością człowieka zostały właśnie opublikowane w czasopiśmie The Holocene. Badania prowadzone przez Alę Bonk ze współpracownikami opierają się na 1750-letnim zapisie makrowęgli znalezionych w osadach warwowych jeziora Jaczno w północno-wschodniej Polsce. Morfotypy węgli, dane pyłkowe i materiały historyczne ukazują, że większość pożarów w otoczeniu jeziora spowodowana była działalnością człowieka, ale występowały również takie, które spowodowane były okresami suszy i innymi przyczynami naturalnymi. Pożary spowodowane przez człowieka były szczególnie częste w okresie AD 1081-1283, który pokrywa się z dużą aktywnością Jaćwingów w regionie i związanymi z tym wylesieniami dla celów rolniczych. Miłego czytania!

Bonk A., Słowiński M., Żarczyński M., Oliński P., Kupryjanowicz M., Fiłoc M., Tylmann W., 2022. Tracking fire activity and post-fire limnological responses using the varved sedimentary sequence of Lake Jaczno, Poland. The Holocene. DOI:10.1177/09596836221080755. LINK

07.02.2022

W ostatnim tygodniu w naszym laboratorium zainstalowany został skaner hiperspektralny (Specim, Finlandia). Urządzenie to służy do niedestrukcyjnych analiz rdzeni osadów geologicznych. Nasz skaner jest wyposażony w kamerę spektralną w zakresie VNIR (400-1000 nm) i będzie służył do wykrywania składników organicznych w osadach jeziornych i morskich. Metoda obrazowania hiperspektralnego jest szybka i tania, a jej główną zaletą jest możliwość analizowania zmienności składników organicznych w osadach z bardzo wysoką rozdzielczością czasowo-przestrzenną. To duży krok naprzód w rozwoju naszego zespołu.

Po rozpakowywaniu sprzętu okazało się, że korzystając ze skrzyni po skanerze możemy zacząć trenować bobsleje!

07.01.2022

W ramach realizacji zadań projektu NCN „Historia pożarów w Polsce w ciągu ostatnich 2000 lat z wykorzystaniem rocznie laminowanych osadów jeziornych” (2019/32/C/ST10/00038) w dniach 01.09–31.12.2021 Alicja Bonk odbyła staż naukowy w wildFIRE Lab na Uniwersytecie w Exeter (Wielka Brytania). W trakcie pobytu Alicja zajmowała się pomiarami reflektancji węgielków znalezionych w osadach dwóch polskich jezior, Lubińskiego i Żabińskiego, położonych odpowiednio w zachodniej i północno-wschodniej Polsce. Wyniki przeprowadzonych badań pozwolą na rozszerzenie wiedzy o intensywności pożarów roślinności w przeszłości.