Zespół Rekonstrukcji Zmian Środowiska

...wszystko, co dzieje się dzisiaj jest rezultatem tego, co wydarzyło się wczoraj.

21.08.2021

Nowy artykuł prezentujący rekonstrukcję paleoklimatyczną za okres ostatnich kilkuset lat z obszaru północnej Patagonii został właśnie opublikowany w Quaternary Science Reviews. Informacja paleoklimatyczna uzyskana została na podstawie badań sedymentologicznych i geochemicznych warw klastycznych z jeziora Jeinimeni. Projekt koordynowany był przez Prof. Nathalie Fagel z Uniwersytetu w Liege. Miłego czytania!

Fagel N., Pedreros P., Alvarez D., Tylmann W., Namur O., Da Silva A.C., Jana P., Araneda A., Billy I., Schmidt S., Urrutia R., 2021. Last millennium climate variability of the varved Lake Jeinimeni geochemical record from NE Chilean Patagonia. Quaternary Science Reviews, 269: 107134. DOI 10.1016/j.quascirev.2021.107134. LINK

19.07.2021

Czas leci szybko i nasza pracownia ma już pięć lat. Tradycyjnie świętowaliśmy w ogrodzie, przy pięknej pogodzie, grillu i muzyce w stylu country.

16.06.2021

W dniu 7 czerwca odbyła się w Słupsku XI Sesja Paleolimnologiczna organizowana przez Instytut Biologii i Nauk o Ziemi Akademii Pomorskiej oraz Polskie Towarzystwo Limnologiczne. Tym razem tematem przewodnim sesji były osady jeziorne i stanowiska torfowe w strefie wybrzeża południowego Bałtyku. Nasz zespół zaprezentował dwa referaty i dwa postery dotyczące aktualnie realizowanych badań. Poster zaprezentowany przez Agnieszkę Szczerbę został uznany za najlepszy na sesji!

Referaty:
Małgorzata Kinder, Sabine Wulf
Późnoholoceńska ultradystalna kryptotefra w rocznie laminowanych osadach Jeziora Żabińskiego

Maurycy Żarczyński, Paul Zander, Alicja Bonk, Paulina Głowacka, Agnieszka Szczerba, Martin Grosjean, Wojciech Tylmann
Na styku neo i paleolimnologii: warwowa dekada w Jeziorze Żabińskim

Postery:
Anna Poraj-Górska, Alicja Bonk, Maurycy Żarczyński, Małgorzata Kinder, Wojciech Tylmann
Osady warwowe jako wskaźnik antropocenu: zapis kulturowej eutrofizacji i sezonowej hipoksji

Agnieszka Szczerba, Sergi Pla Rabés, Maurycy Żarczyński, Paulina Głowacka, Wojciech Tylmann
Meteorologiczne uwarunkowania sezonowej zmienności cyst złotowiciowców w jeziorach północno-wschodniej Polski

02.06.2021

Najnowszy numer magazynu Past Global Changes upamiętnia 30-lecie projektu PAGES. Od swojego powstania w 1991 roku, PAGES jest w czołówce badań paleonaukowych. Alicja Bonk wraz ze swoimi koleżankami z PAGES ECN, Stellą Alexandroff, Madelyn Mette i Tamarą Trofimovą, były edytorami gościnnymi sekcji ilustrującej postępy w badaniach nad przeszłymi zmianami globalnymi, prowadzonych przez początkujących naukowców aktywnych w społeczności PAGES.
Link do magazynu PAGES jest tutaj.

19.04.2021

Miło nam poinformować, że wywiad z Alą Bonk został opublikowany w pierwszym numerze Past Global Changes Horizons. Wraz z innymi członkami PAGES Early-Career Network, Stellą Alexandroff i Tamarą Trofimovą, Ala opowiada dlaczego ważne jest badanie zmian środowiska w przeszłości, dlaczego zdecydowała się na taką drogę zawodową, a także jakie znaczenie dla naszej przyszłości mogą mieć badania, którymi się zajmuje.
Cały wywiad można znaleźć LINK.

15.04.2021

Miło nam poinformować, że w konkursie Narodowego Centrum Nauki OPUS 19 dofinansowanie otrzymał nasz projekt zatytułowany „Eutrofizacja, zmiany reżimu mieszania i anoksja: reakcje warwowego Jeziora Gorzyńskiego (Polska NW) na zmienność klimatu i wpływ człowieka w holocenie”. W tym projekcie zamierzamy (1) zrekonstruować produktywność jeziora i lokalne zmiany pokrycia terenu od początku holocenu (ok. 11500 lat temu) do dziś; (2) zidentyfikować okresy warunków beztlenowych i meromiksji (braku mieszania wód) w jeziorze; oraz (3) ocenić zależności pomiędzy zmiennością klimatu a działalnością człowieka i ich wpływ na środowisko jeziora.
Zastosujemy nowatorską metodę obrazowania hiperspektralnego, która pozwala na pomiary wskaźnikowych biomarkerów w osadach jeziornych w bardzo dużej rozdzielczości, w sposób bardzo szybki i tani. Ta metoda będzie zastosowana do analizy osadów Jeziora Gorzyńskiego w północno-zachodniej Polsce. Badania będą uzupełnione szerszym zakresem wskaźników (pyłki roślin, szczątki okrzemek i wioślarek), które wskazują na zmiany użytkowania terenu w zlewni oraz zmiany produktywności jeziora w czasie. W naszym projekcie zamierzamy odpowiedzieć na pytania: Czy zmiany warunków tlenowych w jeziorze były zbieżne ze zmianami produktywności jeziora? Jakie były związki pomiędzy występowaniem warunków beztlenowych z zmiennością klimatu i działalnością człowieka w zlewni (odlesienia, erozja, obieg substancji biogennych)? Jak produktywność jeziora i anoksja rozwijały się w okresie zmiany z naturalnego do zdominowanego przez człowiek środowiska? Czy ostatnich kilkadziesiąt lat jest niezwykłe pod tym względem w porównaniu do całego holocenu?
Projekt będzie realizowany we współpracy z UAM w Poznaniu, IO PAN w Sopocie, IGiPZ PAN w Warszawie, Uniwersytetem w Bernie oraz Uniwersytetem w Bremie.

18.03.2021

Nowy artykuł prezentujący nasze wyniki badań jeziora Jaczno został właśnie opublikowany online w czasopiśmie Biogeosciences. Stamatina Makri i współautorzy analizowali kompletny profil osadów aby zrekonstruować zmienność produkcji pierwotnej i warunków tlenowych w tym jeziorze w holocenie. Zastosowaliśmy nowoczesną technikę obrazowania hiperspektralnego (HSI) do określenia zawartości chloropigmentów-a oraz bakteriofeopigmentów-a w wysokiej rozdzielczości czasowej, w powiązaniu ze skanowaniem XRF i analizami stężeń pigmentów metodą HPLC. Nasze badania podkreślają powiązania między procesami biogeochemicznymi w jeziorze a działalnością człowieka w zlewni. Badania zostały wykonane we współpracy z kolegami z Uniwersytetu w Bernie. Miłego czytania!

Makri S., Lami A., Luyao T., Tylmann W., Vogel H., Grosjean M. 2021 Holocene phototrophic community and anoxia dynamics in meromictic Lake Jaczno (NE Poland) using high-resolution hyperspectral imaging and HPLC data. Biogeosciences, 18, 1839-1856. DOI 10.5194/bg-18-1839-2021. LINK

06.12.2020

Nowy artykuł prezentujący wyniki badań zawartości metali śladowych w osadach wysokogórskich jezior w Ekwadorze został opublikowany w czasopiśmie Environmental Science and Pollution Research. W tej pracy badaliśmy dwa jeziora (Laguna Fondococha and Laguna Llaviucu) położone na różnych wysokościach nad poziom morza aby zrozumieć rolę budowy geologicznej, procesów erozji, lokalnych źródeł zanieczyszczeń i dopływu atmosferycznego w akumulacja metali w osadach. Badania były koordynowane przez Prof. Martina Grosjeana z Uniwersytetu w Bernie. Miłego czytania!

Schneider T., Bandowe B.A.M., Bigalke M., Mestrot A., Hampel H., Mosquera P.V., Frankl L., Wienhues G., Vogel H., Tylmann W., Grosjean M., 2020. 250-year records of mercury and trace element deposition in two lakes from Cajas National Park, SW Ecuadorian Andes. Environmental Science and Pollution Research. DOI 10.1007/s11356-020-11437-0. LINK

22.11.2020

Nowy artykuł prezentujący nasze wyniki badań Jeziora Żabińskiego został właśnie opublikowany online w czasopiśmie Science of the Total Environment. Paul Zander i współautorzy analizowali holoceński profil osadów aby odpowiedzieć na pytania dotyczące zmienności produkcji pierwotnej i warunków tlenowych w ciągu ostatnich 10 800 lat, a także dotyczących roli uwarunkowań naturalnych i antropogenicznych w kształtowaniu tych zmian. Zastosowaliśmy nowoczesną technikę obrazowania hiperspektralnego (HSI) do określenia zawartości chloropigmentów-a oraz bakteriofeopigmentów-a w wysokiej rozdzielczości czasowej, w powiązaniu ze skanowaniem XRF i analizami stężeń pigmentów metodą HPLC. Nasze badania podkreślają powiązania między procesami biogeochemicznymi w jeziorze a zmianami szaty leśnej w zlewni, a także ukazują potencjał metody HSI do uzyskiwania zapisów zmian produktywności i warunków redox o bardzo wysokiej rozdzielczości czasowej. Badania zostały wykonane we współpracy z kolegami z Uniwersytetu w Bernie. Miłego czytania!

Zander P., Żarczyński M., Vogel H., Tylmann W., Wacnik A., Sanchini A., Grosjean M., 2020. A high-resolution record of Holocene primary productivity and water-column mixing from the varved sediments of Lake Żabińskie, Poland. Science of the Total Environment. DOI 10.1016/j.scitotenv.2020.143713. LINK

04.11.2020

Gosia Kinder i współpracownicy opublikowali artykuł prezentujący nowe znaleziska kryptotefry z historycznych i współczesnych erupcji wulkanów islandzkich (np. Askja AD 1875, Hekla AD 1845, Eyjafjallajökull AD 2010) w kilku stanowiskach rocznie laminowanych osadów jeziornych w transekcie SW–NE poprzez północną Polskę. Nowe dane rozszerzają zasięgi rozprzestrzenienia tefry w kierunku południowo-wschodnim i dostarczają cennych markerów chronostratygraficznych, które mogą posłużyć synchronizacji danych proxy. Miłego czytania!

Kinder M., Wulf S., Appelt O., 2020. Detection of the historical Askja AD 1875 and modern Icelandic cryptotephras in varved lake sediments – results from a first systematic search in northern Poland. Journal of Quaternary Science. DOI 10.1002/jqs.3259. LINK

31.10.2020

Z przyjemnością informujemy, że Alicja Bonk z naszego zespołu została laureatem nagrody PAGES dla młodych pracowników naukowych (Early-Career Award). W uzasadnieniu podkreślono osiągnięcia Alicji w badaniach paleolimnologicznych, interdyscyplinarnych badaniach zmian środowiska w naszej części Europy, a także umiejętności nawiązywania międzynarodowych kontaktów naukowych. Doceniono także wkład w budowanie PAGES Early-Career Network i działalność tej grupy.
Nagroda zostanie oficjalnie wręczona w trakcie PAGES’ 6th Open Science Meeting w Agadirze (Maroko) w maju 2022. Gratulacje!

23.10.2020

Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej ogłosiła właśnie wyniki konkursu w Programie im. Stanisława Ulama. Celem programu jest zwiększenie stopnia umiędzynarodowienia polskich uczelni i instytucji naukowych poprzez przyjazdy do Polski naukowców z zagranicy. Jednym z laureatów konkursu został dr Guillermo de Mendoza Barbera, który otrzymał 24-miesięczne stypendium i dołączy do naszego zespołu w styczniu 2021 roku.
Dr Guillermo de Mendoza Barbera uzyskał stopień doktora ekologii na Uniwersytecie w Barcelonie. Następnie pracował jako postdoc w Francuskim Narodowym Centrum Badań Naukowych (CNRS) w Tuluzie i na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Jest specjalistą w taksonomii i ekologii muchówek (Diptera: Chironomidae) oraz ich zastosowaniach w badaniach zmian środowiska. W naszym zespole będzie realizował projekt, którego celem jest rekonstrukcja zmian temperatury w północnej Polsce w ciągu ostatnich 11,5 tysiąca lat. Witamy!

09.10.2020

W dniach 2-7 października dokonaliśmy poboru kompletnych sekwencji osadów dennych z Jeziora Gorzyńskiego w północno-zachodniej Polsce. Prace terenowe wykonał niemiecko-polski zespół w składzie: Bernd Zolitschka, Christian Ohlendorf, Rafael Stiens, Maurycy Żarczyński i Wojciech Tylmann. Dzięki pomocy kolegów z Uniwersytetu w Bremie wydobyliśmy z dna jeziora ponad 30 m rdzeni osadów.

08.10.2020

Artykuł prezentujący najnowsze wyniki badań osadów jeziora Łazduny został opublikowany w czasopiśmie Journal of Quaternary Science. Przedstawiamy zapis 9700 lat zmian produktywności, warunków tlenowych oraz reżimu mieszania wód tego jeziora. Stopniowy wzrost produktywności od warunków oligotroficznych we wczesnym holocenie do mezotroficznych w środkowym i późnym holocenie został udokumentowany na podstawie analiz pigmentów w osadach warwowych. Badania wykonane zostały we współpracy z kolegami z Uniwersytetu w Bernie. Miłego czytania!

Sanchini A., Szidat S., Tylmann W., Vogel H., Wacnik A., Grosjean M., 2020. A Holocene high-resolution record of aquatic productivity, seasonal anoxia and meromixis from varved sediments of Lake Łazduny, North-Eastern Poland: insight from a novel multi-proxy approach. Journal of Quaternary Science. DOI 10.1002/jqs.3242. LINK

08.10.2020

W konkursie Narodowego Centrum Nauki MINIATURA 4 dofinansowanie otrzymał projekt dr Maurycego Żarczyńskiego zatytułowany „Rozpoznanie potencjału osadów jezior Gruzji dla celów rekonstrukcji zmian środowiska w holocenie”. Planowane badania mają na celu pozyskanie sondażowych rdzeni osadów z trzech jezior położonych na obszarze Kaukazu Wielkiego i Małego. Umożliwi to ocenę potencjału tych stanowisk do przeprowadzenia interdyscyplinarnych badań zmian środowiska w przeszłości. Prace terenowe prowadzone będą we współpracy z geografami z Tbiliskiego Uniwersytetu Państwowego im. Iwane Dżawachiszwilego. Powodzenia!